karton i okładki w druku

Czym są karton i okładki w druku?

Karton i okładki w druku to grubsze nośniki papierowe, używane do trwałych wydruków, opraw, wizytówek, kart informacyjnych i materiałów firmowych.

Rozwinięcie eksperckie

Karton do druku to papier o wysokiej gramaturze, zwykle znacznie sztywniejszy niż standardowy papier biurowy 80 g/m². W praktyce pod pojęciem kartonu i okładek rozumie się nośniki używane do drukowania elementów wymagających większej trwałości, lepszej prezencji lub odporności na częste użytkowanie. Mogą to być okładki raportów, dyplomy, certyfikaty, zaproszenia, karty menu, przekładki, etykiety, materiały szkoleniowe, instrukcje, karty produktowe albo wizytówki.

Najważniejszym parametrem jest gramatura papieru, czyli masa arkusza określona w gramach na metr kwadratowy. Standardowy papier do drukarki ma najczęściej 80 g/m², papier firmowy 90–120 g/m², a okładki i karton mogą mieć 160, 200, 250, 300 g/m² lub więcej. Im wyższa gramatura, tym nośnik jest sztywniejszy, ale też trudniejszy do pobrania, przeprowadzenia przez mechanizm drukarki i prawidłowego utrwalenia tonera.

W biurowych drukarkach laserowych, urządzeniach wielofunkcyjnych i kserokopiarkach szczególnie ważna jest maksymalna gramatura w drukarce. To parametr określający, z jak grubym papierem urządzenie może pracować bez ryzyka zacięć, nierównego wydruku, rozmazywania tonera lub uszkodzenia elementów transportu papieru. W wielu urządzeniach A4 limit wynosi około 160–220 g/m², natomiast bardziej zaawansowane urządzenia A3 i maszyny produkcyjne obsługują często 250–300 g/m², a czasem również format SRA3.

Druk na okładkach i kartonie wymaga też właściwego ustawienia typu papieru w sterowniku drukarki lub na panelu urządzenia. Po wybraniu opcji takiej jak „gruby papier”, „karton”, „okładka” albo „papier ciężki” urządzenie może zwolnić prędkość druku i dostosować temperaturę zespołu utrwalającego. Ma to znaczenie zwłaszcza w druku laserowym, gdzie toner musi zostać trwale wtopiony w powierzchnię papieru.

Zastosowanie w biurze

W biurze karton i okładki pomagają przygotowywać dokumenty, które mają wyglądać bardziej profesjonalnie i wytrzymać dłużej niż zwykły wydruk na papierze biurowym. Dotyczy to ofert handlowych, raportów zarządczych, materiałów przetargowych, katalogów, instrukcji dla klientów, kart identyfikacyjnych czy dokumentów szkoleniowych. Grubsza okładka poprawia odbiór dokumentu i chroni jego zawartość przed zagięciami.

Firmy, szkoły, urzędy i instytucje często wykorzystują papier o wysokiej gramaturze do certyfikatów, zaświadczeń, zaproszeń i materiałów informacyjnych. W punktach usługowych oraz działach marketingu znaczenie ma również możliwość drukowania krótkich serii bez zlecania wszystkiego do drukarni. Jeśli urządzenie obsługuje odpowiednią gramaturę, można szybko przygotować materiały na spotkanie, konferencję lub prezentację.

Trzeba jednak pamiętać, że grubszy papier wpływa na wydajność pracy. Drukarka może drukować wolniej, a podajnik papieru może mieścić mniej arkuszy. Nie każdy podajnik nadaje się do kartonu. Często zalecane jest użycie podajnika ręcznego lub bocznego, ponieważ prowadzi papier prostszą ścieżką i zmniejsza ryzyko zacięcia. Przy większych nakładach warto sprawdzić, czy urządzenie ma odpowiednią tacę odbiorczą oraz czy producent dopuszcza regularny druk na takim nośniku.

Perspektywa zakupowa lub serwisowa

Przy wyborze drukarki, kserokopiarki lub urządzenia wielofunkcyjnego warto od razu określić, czy firma będzie drukować tylko standardowe dokumenty, czy także okładki, karton, papier kredowy, koperty albo inne nośniki specjalne. Jeśli druk na kartonie ma być wykonywany sporadycznie, wystarczy urządzenie z obsługą wyższej gramatury przez podajnik ręczny. Jeśli ma to być stały element pracy, lepszym wyborem może być urządzenie wielofunkcyjne A3, bardziej wydajna drukarka laserowa albo kopiarka produkcyjna.

Parametr „maksymalna gramatura w drukarce” należy sprawdzać osobno dla poszczególnych podajników. Zdarza się, że kaseta główna obsługuje niższą gramaturę niż podajnik boczny. Warto też zwrócić uwagę na obsługiwane formaty papieru, możliwość druku dwustronnego na grubszym nośniku oraz zalecenia producenta dotyczące papieru powlekanego i kredowego. Niektóre urządzenia dobrze radzą sobie z kartonem matowym, ale nie są przeznaczone do papieru błyszczącego.

Z punktu widzenia serwisu niewłaściwy dobór kartonu może powodować częste zacięcia papieru, zabrudzenia wnętrza urządzenia, problemy z utrwalaniem tonera i szybsze zużycie rolek pobierających. Jeśli firma korzysta z wynajmu lub dzierżawy kserokopiarki, warto ustalić z dostawcą, jakie nośniki są dopuszczone do pracy w danym modelu. W biurach we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku, gdzie urządzenia często obsługują różne działy jednej firmy, taka konsultacja pomaga uniknąć przestojów i niepotrzebnych zgłoszeń serwisowych.

Przed zakupem, wynajmem albo wdrożeniem urządzenia dobrze jest wykonać test na realnych materiałach: okładkach, kartonie firmowym, certyfikatach lub papierze ozdobnym. Pozwala to ocenić jakość wydruku, nasycenie kolorów, przyczepność tonera, prostotę podawania arkuszy i komfort obsługi. To praktyczniejsze niż kierowanie się wyłącznie danymi z katalogu.

Powiązane pojęcia

• gramatura papieru
• format SRA3
• podajnik papieru